Lesson 80 คอมเพรสเซอร์แอร์ STULZ เสียจาก liquid back condition that affact to oil density

ความเป็นมา โครงการ AOT (Don Mueang) แจ้งเคลม WCO เนื่องจาก คอมเพรสเซอร์แอร์ STULZ เสีย และทาง STULZ ได้ส่งคอมเพรสเซอร์ ไปตรวจเช็ค แล้วได้ผลสรุปด้านล่าง

โดยสรุปผลว่า liquid back condition that affact to oil density

ของเหลวไหลย้อนกลับ (Liquid Back Condition) ซึ่งส่งผลต่อความหนาแน่นของน้ำมัน หมายถึงอะไร?

ในระบบทำความเย็นหรือระบบเครื่องปรับอากาศ โดยเฉพาะในคอมเพรสเซอร์ ภาวะของเหลวไหลย้อนกลับ (Liquid Back Condition) หมายถึงการที่สารทำความเย็นในสถานะของเหลวไม่ได้ถูกทำให้เป็นไออย่างสมบูรณ์ก่อนเข้าสู่คอมเพรสเซอร์ ส่งผลให้ของเหลวถูกดูดกลับเข้าไปในคอมเพรสเซอร์โดยตรง ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาหลายประการ เช่น:

  1. การทำให้ความหนืดของน้ำมันลดลง
    • เมื่อสารทำความเย็นในสถานะของเหลวปะปนเข้าไปในน้ำมันหล่อลื่นของคอมเพรสเซอร์ จะทำให้ ความหนาแน่นและความหนืดของน้ำมันเปลี่ยนแปลงไป
    • น้ำมันที่มีความหนืดต่ำลงอาจสูญเสียคุณสมบัติในการหล่อลื่น ส่งผลให้ชิ้นส่วนภายในคอมเพรสเซอร์สึกหรอเร็วกว่าปกติ
  2. เกิดการกระแทกของของเหลว (Liquid Slugging)
    • คอมเพรสเซอร์ได้รับของเหลวเข้าสู่กระบอกสูบโดยตรง ซึ่งทำให้เกิดแรงกระแทกต่อชิ้นส่วนภายใน และอาจทำให้คอมเพรสเซอร์เสียหายได้
  3. ลดประสิทธิภาพของระบบ
    • น้ำมันที่ถูกเจือจางด้วยสารทำความเย็นอาจไม่สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ทำให้ระบบทำความเย็นทำงานผิดปกติ

ดังนั้น

ภาวะของเหลวไหลย้อนกลับทำให้น้ำมันหล่อลื่นเปลี่ยนคุณสมบัติ ซึ่งอาจนำไปสู่ความเสียหายของคอมเพรสเซอร์ ปัญหานี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับคุณภาพของผลิตภัณฑ์โดยตรง แต่มักเกิดจากการติดตั้งหรือการใช้งานที่ไม่เหมาะสม เช่น การตั้งค่าระบบผิดพลาด การมีสารทำความเย็นมากเกินไป หรือการควบคุมการระเหยของสารทำความเย็นที่ไม่สมบูรณ์

ภาวะของเหลวไหลย้อนกลับ (Liquid Back Condition): สาเหตุ, แนวทางแก้ไข และแนวทางป้องกัน

1. สาเหตุของภาวะของเหลวไหลย้อนกลับ

ภาวะของเหลวไหลย้อนกลับเกิดขึ้นเมื่อสารทำความเย็นในสถานะของเหลวเข้าสู่คอมเพรสเซอร์โดยตรง แทนที่จะเป็นไอ ส่งผลให้ประสิทธิภาพของระบบลดลงและอาจทำให้คอมเพรสเซอร์เสียหายได้ สาเหตุหลักมีดังนี้:

  1. การจ่ายสารทำความเย็นมากเกินไป (Overcharging of Refrigerant)
    • หากเติมสารทำความเย็นมากเกินไป อาจทำให้เกิดของเหลวส่วนเกินในระบบ ซึ่งไม่สามารถระเหยได้หมดก่อนเข้าสู่คอมเพรสเซอร์
  2. การตั้งค่าตัวควบคุมการขยายตัวของสารทำความเย็น (Expansion Valve) ไม่เหมาะสม
    • ถ้าวาล์วขยายตัว (TXV หรือ EEV) เปิดมากเกินไป สารทำความเย็นในสถานะของเหลวอาจไหลเข้าไปในคอมเพรสเซอร์โดยตรง
  3. ภาระโหลดความร้อนต่ำ (Low Heat Load)
    • หากภาระโหลดของระบบต่ำ (เช่น ห้องเย็นเกินไป หรืออุปกรณ์ไม่ทำงานเต็มกำลัง) อาจทำให้สารทำความเย็นไม่สามารถดูดซับความร้อนได้เพียงพอ และเหลืออยู่ในสถานะของเหลวก่อนเข้าสู่คอมเพรสเซอร์
  4. ระบบการเดินท่อไม่เหมาะสม
    • ท่อดูดที่ออกแบบไม่ถูกต้อง เช่น มีความยาวมากเกินไป หรือมีฉนวนกันความร้อนไม่เพียงพอ อาจทำให้สารทำความเย็นกลั่นตัวเป็นของเหลวได้
  5. ตัวแยกน้ำมัน (Oil Separator) ทำงานผิดปกติ
    • หากตัวแยกน้ำมันไม่สามารถกักน้ำมันหล่อลื่นไว้ได้ อาจทำให้สารทำความเย็นที่มีของเหลวปะปนไหลกลับเข้าไปในคอมเพรสเซอร์

2. แนวทางแก้ไขปัญหาภาวะของเหลวไหลย้อนกลับ

หากพบปัญหานี้ ควรดำเนินการตามแนวทางต่อไปนี้:

  1. ตรวจสอบและลดปริมาณสารทำความเย็นหากพบว่าเติมมากเกินไป
    • ใช้เครื่องมือวัดความดันและอุณหภูมิของระบบเพื่อตรวจสอบระดับสารทำความเย็น
    • หากมีสารทำความเย็นมากเกินไป ควรระบายออกในปริมาณที่เหมาะสม
  2. ปรับแต่งวาล์วขยายตัว (TXV หรือ EEV) ให้เหมาะสม
    • ตรวจสอบค่าการปรับตั้งของวาล์วขยายตัวว่าอยู่ในช่วงที่เหมาะสมกับระบบ
  3. เพิ่มภาระโหลดของระบบ หากพบว่าภาระโหลดต่ำเกินไป
    • ตรวจสอบว่าระบบทำงานตรงตามสเปคและไม่มีการทำงานผิดปกติ เช่น พัดลมหยุดทำงานหรือมีการตั้งค่าความเย็นต่ำเกินไป
  4. ตรวจสอบและแก้ไขการเดินท่อสารทำความเย็น
    • ตรวจสอบความลาดเอียงของท่อดูด และติดตั้งฉนวนกันความร้อนที่เพียงพอเพื่อลดการควบแน่นของสารทำความเย็น
  5. ตรวจสอบตัวแยกน้ำมัน และเปลี่ยนหรือซ่อมแซมหากพบปัญหา
    • ตรวจสอบว่าตัวแยกน้ำมันสามารถแยกน้ำมันออกจากสารทำความเย็นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. แนวทางป้องกันปัญหาภาวะของเหลวไหลย้อนกลับ

การป้องกันเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดความเสียหายของคอมเพรสเซอร์และเพิ่มอายุการใช้งานของระบบ แนวทางป้องกันมีดังนี้:

  1. ออกแบบและติดตั้งระบบอย่างเหมาะสม
    • ใช้ขนาดของท่อสารทำความเย็นให้เหมาะสมกับภาระโหลดของระบบ
    • ติดตั้งฉนวนกันความร้อนที่เพียงพอบนท่อดูดเพื่อป้องกันการควบแน่น
  2. ใช้ตัวแยกของเหลว (Liquid Line Accumulator) และตัวแยกน้ำมัน (Oil Separator)
    • ติดตั้งตัวแยกของเหลวเพื่อป้องกันของเหลวเข้าสู่คอมเพรสเซอร์
    • ใช้ตัวแยกน้ำมันที่มีประสิทธิภาพสูงเพื่อลดผลกระทบจากการเจือจางของน้ำมัน
  3. กำหนดปริมาณสารทำความเย็นให้เหมาะสม
    • ตรวจสอบระดับสารทำความเย็นเป็นประจำ และปฏิบัติตามคู่มือของผู้ผลิต
  4. ตั้งค่าและบำรุงรักษาวาล์วขยายตัว (TXV/EEV) อย่างสม่ำเสมอ
    • ตรวจสอบและปรับตั้งค่าการขยายตัวให้เหมาะสมกับภาระโหลดของระบบ
  5. กำหนดตารางการตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบอย่างสม่ำเสมอ
    • ตรวจสอบอุณหภูมิและความดันของระบบเป็นประจำ
    • เช็กการทำงานของคอมเพรสเซอร์และวาล์วขยายตัว

การติดตั้ง